Widzisz na spacerze wielkiego, czarnego psa z brodą i od razu myślisz: terier. Tymczasem czarny terier rosyjski ma z terierem wspólną głównie nazwę. To pies służbowy z wojskowej hodowli „Czerwona Gwiazda” pod Moskwą, a jego głównym przodkiem jest sznaucer olbrzym. FCI zalicza go do pinczerów i sznaucerów.
Skąd w nazwie terier?
Amerykański AKC ujmuje to zgrabnie: nazwa rasy jest trafna mniej więcej w dwóch trzecich. Pies jest czarny, bo inne umaszczenie dyskwalifikuje go w standardzie AKC, i jest rosyjski. Terierem już nie jest.
Za mylący człon odpowiada najpewniej airedale terrier. To on był jednym z czterech filarów, na których zbudowano rasę, i to po nim została pamiątka w nazwie. W Rosji nie był nowością: AKC przypomina, że airedale'e służyły tam już w czasie wojny z Japonią, czyli w pierwszych latach XX stulecia.
Międzynarodowa Federacja Kynologiczna nie ma tu wątpliwości. We wzorcu nr 327 rasa trafia do grupy 2, sekcja 1.4, czyli do pinczerów i sznaucerów. W grupie terierów jej nie znajdziesz.
Wojsko potrzebowało psa, który nie zmarznie
Brytyjski The Kennel Club tłumaczy tło. Obie wojny światowe przetrzebiły psy w Rosji, a armia nie miała rasy, która pracowałaby samodzielnie w zróżnicowanym terenie i w skrajnym klimacie. Jednym z zadań takiego psa miało być ściganie uciekinierów.
AKC dorzuca drugi wątek. Po II wojnie światowej typowym psem wojskowym był owczarek niemiecki, a państwo szukało rasy bardziej odpornej na zimno. Dostęp do stad hodowlanych w Niemczech Wschodnich dał hodowcom rottweilera i sznaucera olbrzyma.
Nad pierwszymi pokoleniami czuwali wojskowi kynolodzy ze szkoły działającej w okolicach Moskwy. Psy mieszkały w kennelu „Red Star”, po polsku „Czerwona Gwiazda”. Wzorzec FCI zapisuje cel wprost: duży, odważny, silny i dobrze kontrolowany pies pracujący z wyraźnym instynktem obronnym, zdatny do wielu służb w różnych warunkach klimatycznych.
Sznaucer olbrzym w środku, reszta zależy od źródła
Co do czterech ras bazowych opracowania się zgadzają: sznaucer olbrzym, rottweiler, airedale terrier i nowofundland. Według FCI to sznaucer olbrzym dał rasie najwięcej.
Brytyjczycy z The Kennel Club opisują to dokładniej. Sznaucera olbrzyma kojarzono z sukami airedale terriera i rottweilera, potomstwo krzyżowano między sobą, a do tego dodano „moskiewskiego retrievera”, psa wyhodowanego z nowofundlanda i owczarków.
AKC idzie dalej i mówi o około 17 rasach, w tym o owczarkach kaukaskich, a nawet pudlach. FCI tej liczby nie podaje, więc traktuję ją jako wersję klubową, a nie ustalenie ze wzorca.
Daty w pigułce
Przy tej rasie każdą datę warto sprawdzić dwa razy. Nawet dwa dokumenty FCI nie mówią jednym głosem.
- Początek programu: według FCI koniec lat 40. i początek lat 50. XX wieku; według AKC już lata 30., ale prace zahamował brak psów rasowych po rewolucji i wojnie, a ruszyły ponownie po II wojnie światowej.
- Pierwszy pokaz: 1955 rok, wystawa w Moskwie (AKC i The Kennel Club).
- Pierwszy wzorzec: 1958 rok według The Kennel Club; AKC pisze ogólnie o „kilku latach” po 1955 roku.
- Uznanie przez FCI: strona nomenklatury FCI podaje 29.09.1983, a tekst wzorca FCI, AKC i The Kennel Club wskazują 1984 rok.
Co wojskowy rodowód oznacza w domu
Wzorzec opisuje psa dużego, atletycznego, o masywnym kośćcu. Idealny pies mierzy w kłębie od 72 do 76 cm, a za dopuszczalny uchodzi przedział od 70 do 78 cm. Suka powinna mieć od 68 do 72 cm, przy tolerancji od 66 do 74 cm. Szata jest szorstka, gęsta i podwójna, a umaszczenie czarne, z dopuszczalną domieszką siwych włosów na nie więcej niż jednej trzeciej ciała.
Dla właściciela ważniejszy jest temperament. Wzorzec mówi o psie pewnym siebie i dobrze kontrolowanym w każdej sytuacji. Gdy trzeba, szybko przyjmuje postawę obronną, a gdy zagrożenie znika, równie szybko się uspokaja. Ma być też inteligentny, przyjazny i łatwy w szkoleniu.
To ślad zadania z „Czerwonej Gwiazdy”: instynkt obronny był w projekcie od początku. Wzorzec opisuje jednak ideał rasy, a nie charakter konkretnego szczeniaka. Zanim weźmiesz psa tej wielkości, porozmawiaj z weterynarzem albo certyfikowanym behawiorystą o jego potrzebach ruchu, pielęgnacji i szkolenia.