• Rasy psów
  • Whippet z jedną kopią mutacji mięśni biega szybciej. Z dwiema wyrasta na „kulturystę”

Whippet z jedną kopią mutacji mięśni biega szybciej. Z dwiema wyrasta na „kulturystę”

Eryk Andrzejewski

Eryk Andrzejewski

|

15 listopada 2026

Zdziwiony mężczyzna klęczy przy dwóch whippetach, smukłym i umięśnionym

Masz obok siebie dwa whippety tej samej rasy. Jeden jest smukły i waży około 9 kg, drugi ma szeroką klatkę i mięśnie jak kulturysta. Różnicę robi jedna mutacja w genie miostatyny. Pies z jedną kopią jest mocniej umięśniony i w badaniu częściej biegał w najszybszych klasach, a dwie kopie, odziedziczone po dwojgu nosicielach, dają „bully whippeta”.

Smukły kanapowiec czy „kulturysta”?

Typowy whippet jest łagodny i w domu wygląda na rasowego kanapowca. Właściciele tej rasy od dawna opisywali jednak psy, które zupełnie nie pasowały do tego obrazka. Miały szeroką klatkę piersiową i bardzo rozbudowane mięśnie nóg i szyi. Hodowcy nazwali je „bully” whippetami.

Gdy pierwszy raz przeczytałem opis takiego psa, byłem pewien, że chodzi o mieszańca. Tymczasem to czystej krwi whippet z konkretną zmianą w DNA. Opisał ją w 2007 roku zespół badaczy w czasopiśmie PLoS Genetics, a pierwszym autorem pracy był D. S. Mosher.

Gen, który na co dzień hamuje mięśnie

Chodzi o gen MSTN, który koduje miostatynę. To białko działa jak hamulec i nie pozwala, żeby masa mięśniowa rosła bez ograniczeń. Podobne „podwójne umięśnienie” znano już wcześniej u bydła i owiec. Tam również odpowiadały za nie mutacje w tym samym genie.

U whippetów naukowcy znaleźli delecję dwóch par zasad w trzecim eksonie MSTN. Przez nią w pozycji 313 pojawia się przedwczesny kodon stop. Białko kończy się więc za wcześnie i jest krótsze o 63 aminokwasy z 375.

Skąd się bierze „bully whippet”?

Cecha dziedziczy się autosomalnie recesywnie. W praktyce oznacza to, że szczeniak musi dostać zmienioną kopię genu i od matki, i od ojca. Dlatego „bully” rodzą się z par nosicieli, a sami nosiciele nie wyglądają jak kulturyści.

Badanie dobrze to pokazało. W pierwszej grupie 22 whippetów wszystkie cztery psy „bully” miały dwie kopie mutacji. Każdy z pięciu psów, który spłodził lub urodził takiego szczeniaka, nosił jedną kopię. W drugiej próbie 146 whippetów, zebranej bez patrzenia na rodowód, dwie kopie miały 2 psy, jedną 20, a żadnej 124. Te liczby opisują tylko tę grupę, czyli psy z zawodów i próbki nadesłane pocztą, a nie całą rasę.

Właściciele psów „bully” zgłaszali skurcze mięśni barku i uda, ale innych problemów zdrowotnych nie zauważali. Mniej więcej połowa tych psów miała nadgryz. Autorzy podają też, że niektóre z nich usypiano w młodym wieku, bo nie spełniały wzorca amerykańskiego AKC. O zdrowotnych skutkach samego nosicielstwa wiadomo niewiele. Decyzję o badaniach genetycznych przed kryciem hodowca podejmuje więc razem z lekarzem weterynarii.

Nosiciele częściej biegają w najszybszych klasach

Najciekawsze są psy z jedną kopią. Nie wyglądają jak kulturyści, ale są wyraźnie mocniej umięśnione niż whippety bez mutacji. U samców nosicieli stosunek masy do wysokości wynosił średnio 0,333 kg/cm, a u psów bez mutacji 0,284 kg/cm. To około 17% więcej.

Nosiciele częściej trafiali też do szybszych klas wyścigowych. Badacze przeanalizowali 85 psów o znanej klasie, od najszybszej A do najwolniejszej D. W klasach A i B mutację miało 12 z 41 psów, a w klasach C i D tylko jeden z 43. Zależność była istotna statystycznie (p ≈ 0,00028). Zespół podkreślił, że po raz pierwszy ilościowo powiązano mutację w genie MSTN z lepszą sprawnością sportową.

Rasa ukształtowana przez wyścigi i zakłady

Łatwo zrozumieć, dlaczego trop znalazł się akurat u whippeta. Według The Kennel Club psy tego typu były powszechne już w średniowieczu. Rasa wywodzi się od greyhounda, celtyckiego psa znanego Rzymianom jako Vertragus. Whippety polowały na drobną zwierzynę i tępiły szkodniki.

W XIX wieku wiktorianie zamienili tępienie szkodników w sport hazardowy. Wyścigi whippetów były popularne zwłaszcza w górniczych rejonach północy Anglii i w Walii, a także w Londynie i w Midlands. To właśnie gonitwy i zakłady ukształtowały użytkowość rasy. Dziś wyścigi odbywają się na bardzo niewielką skalę, za to whippet jest bardzo popularny na wystawach.

Standard FCI nr 162 podaje jako kraj pochodzenia Wielką Brytanię i zalicza rasę do grupy 10, sekcji 3, czyli chartów krótkowłosych. Opisuje whippeta jako psa, który łączy siłę mięśni z elegancją i jest zbudowany do szybkości. Standard wprost każe unikać przesadzonych cech. Pies powinien mieć 47–51 cm w kłębie, a suka 44–47 cm. Sierść jest krótka, cienka i przylegająca, a dopuszczalne są wszystkie umaszczenia poza merle. Usposobienie ma być łagodne i serdeczne, bo whippet ma być dobrym towarzyszem zarówno w domu, jak i w sporcie.

Źródło:

[1]

https://psiadwokat.pl/whippet-historia-rasy-gornicy-wyscigi-miostatyna

Oceń artykuł

Średnia: 5.0 / 5 · 1 ocena

Tagi

whippet miostatyna genetyka psów charty

Udostępnij artykuł

Autor Eryk Andrzejewski
Eryk Andrzejewski
Nazywam się Eryk Andrzejewski i od 7 lat zajmuję się wychowaniem, szkoleniem oraz behawioryzmem psów. Moja przygoda z psami zaczęła się wiele lat temu, kiedy to adoptowałem swojego pierwszego pupila. Zafascynowało mnie, jak wiele można osiągnąć poprzez zrozumienie ich potrzeb i zachowań. Od tego czasu nieustannie poszerzam swoją wiedzę, aby pomagać innym właścicielom psów w budowaniu zdrowych i harmonijnych relacji z ich czworonogami. W moich tekstach staram się jasno i przystępnie przedstawiać skomplikowane zagadnienia związane z wychowaniem i szkoleniem psów. Zawsze dbam o to, by moje źródła były rzetelne, a informacje aktualne i zrozumiałe. Lubię porównywać różne metody, aby pomóc czytelnikom znaleźć te, które najlepiej pasują do ich indywidualnych potrzeb. Moim celem jest dostarczanie użytecznych wskazówek, które pozwolą lepiej zrozumieć naszych czworonożnych przyjaciół.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz