Twój pies stoi w kącie i opiera czoło o ścianę, jakby chciał ją przepchnąć? Do tego chwieje się na łapach i nie reaguje na imię? Nie czekaj do jutra. Takie zachowanie może oznaczać encefalopatię wątrobową, czyli stan, w którym chora wątroba przestaje oczyszczać krew z toksyn, a te zaczynają działać na mózg.
Głowa przy ścianie to nie upór ani zmęczenie
Wiele osób bierze takie zachowanie za dziwactwo albo senność starszego psa. Tymczasem napieranie głową na ścianę czy meble to objaw neurologiczny. Kiedy wątroba słabo pracuje, część szkodliwych produktów przemiany materii zostaje we krwi i zaburza pracę mózgu.
Encefalopatia wątrobowa rzadko ogranicza się do jednego objawu. Obok wciskania głowy mogą się pojawić:
- chód jak po alkoholu, potykanie się i zataczanie,
- zagubienie we własnym mieszkaniu i brak reakcji na wołanie,
- nadmierne ślinienie,
- drgawki,
- nagła utrata wzroku.
Podstępne jest to, że wątroba ma duży zapas możliwości. Pies potrafi długo zachowywać się normalnie, a zaburzenia zachowania przychodzą wtedy, gdy narząd przestaje sobie radzić. Gdybym zobaczył coś takiego u swojego psa, nie czekałbym, aż samo przejdzie. U młodych psów, które słabiej się rozwijają i mają kłopoty po posiłkach, w tle może stać wrodzone zespolenie wrotno-oboczne, czyli wada naczyń. W każdym wieku przyczyną bywa też zatrucie, na przykład ludzkim lekiem podanym bez konsultacji z weterynarzem.
Jak w domu sprawdzić, czy pies ma żółtaczkę?
Drugi sygnał, który kieruje uwagę na wątrobę, to żółte zabarwienie tkanek. Na zdjęciu niżej widać, jak wyglądają zażółcone dziąsła psa. Sprawdzenie zajmuje minutę, najlepiej przy oknie, w dziennym świetle, bo sztuczne światło potrafi przekłamać kolor.

- Dziąsła. Delikatnie unieś górną wargę z boku pyska. Zdrowe dziąsło jest różowe, przy żółtaczce robi się wyraźnie żółte.
- Białka oczu. Kciukiem lekko odciągnij górną powiekę i obejrzyj białą część oka. Powinna być czysto biała, nie żółtawa.
- Wnętrze ucha. Odwiń małżowinę i spójrz na jej wewnętrzną, jasną stronę. Zażółcona skóra w tym miejscu to kolejny sygnał.
Przy okazji zwróć uwagę na mocz i kał. Ciemnopomarańczowy albo brunatny mocz, bardzo jasny kał oraz powiększony, napięty brzuch, którego pies nie pozwala dotknąć, wzmacniają podejrzenie. Żółtaczka może wynikać z choroby wątroby, zastoju żółci albo rozpadu krwinek, ale w każdym z tych przypadków pies powinien szybko trafić do lekarza.
Cichsze objawy, które często są pierwsze
Zanim pojawi się żółtaczka czy zaburzenia zachowania, choroba wątroby zwykle udaje kłopot z żołądkiem. Pies je mniej albo wcale, nie chce wychodzić na spacer, wymiotuje, ma biegunkę, chudnie, więcej pije i częściej oddaje mocz, a sierść traci blask.
Jedne wymioty po zjedzeniu czegoś na trawniku to jeszcze nie powód do paniki. Ja zaczynam się martwić, gdy objawy trwają dłużej niż dobę, wracają albo nakładają się na siebie, na przykład pies jest osowiały, odmawia jedzenia i ciągle stoi przy misce z wodą. Podobny obraz dają też choroby trzustki, nerek, cukrzyca czy infekcja, więc bez badań nie da się wskazać winnego.
Niektóre rasy mają większą skłonność do chorób wątroby, między innymi labradory, dobermany, dalmatyńczyki, west highland white terriery i bedlington terriery. Mieszańców to jednak nie omija.
Jedź do lecznicy jeszcze dziś, gdy zauważysz któryś z tych objawów
- wciskanie głowy w ścianę lub meble, chwiejny chód, dezorientację, drgawki albo nagłą ślepotę,
- żółte dziąsła, oczy lub skórę połączone z apatią, bólem albo brakiem apetytu,
- powtarzające się wymioty i niemożność zatrzymania wody,
- zapaść, omdlenie lub bardzo silne osłabienie,
- krwawienie z nosa, dziąseł albo przewodu pokarmowego, czarny smolisty kał lub krew w wymiocinach,
- podejrzenie, że pies zjadł lek, trutkę, środek czystości albo inną toksyczną substancję.
Przy podejrzeniu zatrucia zabierz do lecznicy opakowanie i powiedz, kiedy i ile pies mógł zjeść. Przyda się też lista leków i suplementów, które dostaje, oraz informacja, od kiedy trwają objawy. Lekarz zleci badania krwi i moczu, często także USG, a te szczegóły pomagają mu szybciej zawęzić poszukiwania.