Wracasz z psem ze spaceru, a na panelach w przedpokoju zostają wilgotne odciski łap? To może być pot, bo pies ma gruczoły potowe głównie w opuszkach. Skórą się nie poci, a ciepło oddaje przede wszystkim przez dyszenie. Mokre łapy nie znaczą więc, że organizm już się schłodził.
Skąd na panelach biorą się mokre odciski łap
Gruczoły potowe, które wydzielają wilgoć, pies ma przede wszystkim w opuszkach. Pot zbiera się też między palcami, dlatego po intensywnym spacerze na gładkiej podłodze widać ślady jak po wyjściu z kałuży. Kiedy pierwszy raz zobaczyłem je na ciemnych panelach, byłem pewien, że pies wszedł w wodę.
To jednak drobny dodatek, a nie system chłodzenia. Opuszki to mała powierzchnia i nie da się ich porównać ze skórą człowieka, który poci się całym ciałem. Gruczoły rozsiane w psiej skórze mają inne zadanie: ich wydzielina pełni funkcję zapachową i ochronną, a nie obniża temperatury.
Dlatego mokra sierść na brzuchu czy pod pachami to zwykle nie pot. Częściej chodzi o wodę z miski, ślinę, mocz albo wilgotne podłoże, na którym pies leżał.
Nie każda wilgoć na łapach pochodzi też z gruczołów. Opuszki mogą być mokre po trawniku, kałuży, łazience po kąpieli albo po prostu od lizania. Jeśli dochodzi do tego zaczerwienienie, kulawizna, nieprzyjemny zapach lub uporczywe wylizywanie, problemem jest raczej podrażnienie albo infekcja niż termoregulacja.
Czym pies naprawdę oddaje ciepło?
Głównym mechanizmem jest ziajanie, czyli szybkie dyszenie z otwartym pyskiem. Powietrze przepływa przez wilgotną jamę ustną i drogi oddechowe, a parowanie zabiera ciepło. Pomaga też rozszerzanie naczyń krwionośnych przy skórze, przez które ciepło łatwiej ucieka do otoczenia.
Resztę pies załatwia zachowaniem: szuka cienia i kładzie się na chłodnych kafelkach. Mokre opuszki nie mówią więc nic o tym, czy całe ciało jest już schłodzone, i nie można zakładać, że pies sam poradzi sobie z gorącem.
Kilka minut szybkiego oddechu po bieganiu czy zabawie to normalna reakcja. Jeśli po odpoczynku, wodzie i wyciszeniu oddech stopniowo zwalnia, organizm działa tak, jak powinien.
Dyszenie w spoczynku, także w ogrzewanym mieszkaniu
W sezonie grzewczym łatwo zrzucić szybki oddech na kaloryfer. Pies, który drzemał przy grzejniku, może chwilę dyszeć i przenieść się na chłodniejszą podłogę. Jeśli po zmianie miejsca szybko się uspokaja, zwykle nie ma powodu do niepokoju.
Inaczej jest, gdy dyszenie pojawia się w spoczynku, nocą albo bez wyraźnej przyczyny. Wtedy nie warto tłumaczyć go wyłącznie ciepłem. Szybki oddech towarzyszy emocjom, jeździe autem czy wizycie w gabinecie, ale bywa też objawem bólu, nudności lub dużego napięcia. Sam obserwuję wtedy psa uważniej i reaguję od razu, gdy widzę:
- kaszel,
- sinawy albo bardzo blady język,
- osłabienie i niechęć do ruchu,
- trudność z przyjęciem wygodnej pozycji.
Przy takich objawach trzeba skontaktować się z weterynarzem. Bardziej narażone są psy z krótką kufą, jak buldogi, mopsy i buldogi francuskie, a także psy starsze, otyłe, bardzo młode oraz chorujące na serce lub układ oddechowy. Ta sama temperatura może być dla jednego psa znośna, a dla innego niebezpieczna.
Latem wystarczy kilka zasad
Spacery planuj wcześnie rano i wieczorem, a w środku dnia wychodź tylko na krótko. Zapewnij stały dostęp do wody, wybieraj cień, trawę i leśne ścieżki zamiast asfaltu, a nawierzchnię sprawdź dłonią: jeśli parzy ciebie, poparzy też opuszki. Rób przerwy, nawet gdy pies chce biec dalej, i ogranicz aportowanie. Mata chłodząca czy mokry ręcznik pomagają, ale nie zastąpią cienia i wody, a lodowata woda albo lód przyłożony do skóry mogą zwęzić naczynia i utrudnić oddawanie ciepła. Gęstą sierść lepiej regularnie wyczesywać niż golić na zero, bo u wielu ras chroni skórę przed słońcem.
Udar cieplny zagraża życiu. Bardzo intensywne dyszenie, gęsta ślina, wyraźne osłabienie, wymioty, biegunka, chwiejny chód lub zapaść oznaczają, że trzeba natychmiast jechać do weterynarza. Pies, który nagle kładzie się na spacerze i odmawia dalszej drogi, nie jest leniwy, tylko przeciążony.
