Idziesz spokojnie chodnikiem, a pies nagle staje, uszy w górę, wzrok wbity w jeden punkt na trawniku i ani kroku dalej. Najczęściej oznacza to, że wypatrzył małe zwierzę, choćby królika, i śledzi każdy jego ruch. U psów pasterskich to instynkt, więc trzymaj wtedy smycz krótko i pewnie, bo za chwilę może ruszyć w pogoń.
Jak wygląda takie zamarcie
Pies zatrzymuje się w pół kroku i nieruchomieje całym ciałem. Uszy stoją, głowa jest lekko wysunięta, a spojrzenie nie odrywa się od jednego miejsca, często takiego, w którym ty niczego nie widzisz. Wołanie, cmokanie i zachęty do marszu nagle przestają działać, nawet u psa, który na co dzień słucha bez zarzutu.
Dobrze to widać na nagraniu, które niedawno krążyło po TikToku. Brązowo-biała suczka border collie o imieniu Ten, znana z posłuszeństwa, stanęła na chodniku i nie dała się ruszyć z miejsca. Powód siedział kilka metrów dalej: mały, szary królik na trawie. Opiekunce nie pozostało nic innego, jak cierpliwie poczekać.
Dlaczego psy pasterskie tak się zachowują?
Border collie hodowano do zaganiania stad. Taki pies musiał wyłapywać najdrobniejszy ruch zwierząt i panować nad nimi samym wzrokiem. To intensywne, nieruchome spojrzenie jest więc narzędziem pracy, a nie kaprysem czy złośliwością.
Kiedy w polu widzenia pojawia się królik, wiewiórka albo cokolwiek, co się rusza, zakodowany instynkt bierze górę nad komendami. Właściciele psów opisują podobne sceny z wiewiórkami i ruchomymi przedmiotami, więc nie jest to wyjątek jednej suczki. Zamarcie to faza obserwacji. Następna bywa gwałtowna: skok i sprint za zwierzęciem.
Co zrobić, gdy pies stanął jak wryty
- Nie szarp smyczy. Nagłe szarpnięcie rzadko przerywa fiksację, za to potrafi zamienić ją w wyrwanie się do przodu. Pies skupiony na zdobyczy łatwiej wtedy wyślizguje się z obroży albo wyrywa smycz z ręki.
- Skróć smycz i złap ją pewnie. Zawiń ją na dłoni tak, żeby pies nie miał zapasu na start. Jeśli używasz smyczy automatycznej, od razu ją zablokuj.
- Zasłoń mu widok. Stań między psem a zwierzęciem albo spokojnie obróć się w przeciwną stronę. Gdy pies traci cel z oczu, łatwiej mu wrócić myślami do ciebie.
- Odwróć uwagę. Zawołaj psa po imieniu spokojnym, wyraźnym głosem, pokaż smakołyk albo ulubioną zabawkę. W chwili, gdy spojrzy na ciebie, nagródź go i od razu ruszajcie dalej.
- Odejdź, zamiast stać przy zwierzęciu. Im dłużej stoicie w miejscu, tym bardziej pies się nakręca. Najpierw zwiększ dystans, a dopiero potem chwal i wracaj do zwykłego spaceru.
Smycz przy dzikich zwierzętach to nie przesada
Na nagraniu z Ten wszystko skończyło się dobrze właśnie dlatego, że suczka była na smyczy. Królik mógł dalej siedzieć spokojnie, a opiekunka nie musiała gonić psa po trawnikach. Bez smyczy ta sama scena łatwo zmienia się w pościg, w którym pies nie słyszy już żadnych komend.
Zauważyłem, że najbardziej zaskoczeni bywają właściciele psów, które zawsze wracają na zawołanie. Zaufanie do posłuszeństwa jest zrozumiałe, ale u psa pasterskiego instynkt potrafi w jednej chwili wyłączyć wszystko, czego się nauczył. Dlatego tam, gdzie mogą pojawić się króliki czy wiewiórki, smycz zostaje w ręku, a nie w kieszeni.