Masz w szufladzie paracetamol na przeziębienie, a twój pies kuleje albo leży osowiały? Nie sięgaj po listek. Jedna tabletka 500 mg to dla psa ważącego 5 kg około 100 mg na kilogram masy ciała, czyli dawka, przy której pojawiają się objawy zatrucia. Szczeniakom i starszym psom może zaszkodzić już 10 mg/kg.
Jedna tabletka, trzy różne psy
Sam przeliczyłem to na kartce, bo o „odrobinie paracetamolu na ból” dla psa słyszałem od znajomych nie raz. Rachunek jest prosty: dzielisz 500 mg przez masę psa w kilogramach i dostajesz dawkę na kilogram. Potem porównujesz wynik z dwoma progami: powyżej 100 mg/kg pojawiają się objawy zatrucia, a u młodych i starych zwierząt groźne bywa już 10 mg/kg.
- Mały pies, 5 kg: jedna tabletka to około 100 mg/kg. To poziom, przy którym pies może mieć objawy zatrucia, a wyższe dawki prowadzą do ciężkiego uszkodzenia wątroby.
- Średni pies, dwa razy cięższy: na kilogram przypada o połowę mniej leku, ale to wciąż wielokrotność progu 10 mg/kg, groźnego dla szczeniąt i seniorów.
- Duży pies: tabletka rozkłada się na więcej kilogramów, jednak żeby zejść poniżej 10 mg/kg, pies musiałby ważyć kilkadziesiąt kilogramów. Kilka tabletek wyciągniętych z listka zmienia cały rachunek.
Najważniejsze jest jednak co innego: nie ma żadnych wskazań, żeby podawać psu paracetamol. Nie istnieje bezpieczna porcja z ludzkiej apteczki, którą można by wyliczyć w domu.
Dlaczego paracetamol uderza w wątrobę?
Lek rozkłada się w wątrobie. Większość organizm wiąże z kwasem glukuronowym, część z kwasem siarkowym, a niewielka ilość trafia na szlak enzymów cytochromu P-450. Tam powstaje NAPQI, czyli N-acetylo-para-benzochinonoimina, bardzo reaktywny i toksyczny metabolit.
Na co dzień unieszkodliwia go glutation, przeciwutleniacz chroniący komórki wątroby. Kiedy pies dostanie za dużo leku, zapas glutationu się wyczerpuje, a NAPQI zaczyna się gromadzić i niszczyć tkanki. Do tego dochodzi methemoglobinemia: hemoglobina ulega utlenieniu i przestaje przenosić tlen.
Objawy, które widać w pierwszych godzinach
Pierwsze sygnały pojawiają się zwykle w ciągu 4 godzin od połknięcia tabletki. W ciągu 14 godzin możesz zauważyć:
- przyspieszony oddech i duszność,
- szybkie bicie serca, czyli tachykardię,
- sinicę i blade błony śluzowe,
- wymioty i ślinotok,
- spadek temperatury ciała,
- apatię, chwiejny chód i oczopląs,
- rozszerzone źrenice, które nie reagują.
Im mniej tlenu krew dowozi do tkanek, tym objawy są cięższe. Dlatego nie czekaj, aż pies sam dojdzie do siebie.
Pies połknął tabletkę. Co teraz?
- Dzwoń do lekarza weterynarii od razu, nawet jeśli pies wygląda normalnie. Objawy mogą przyjść po kilku godzinach, a im szybciej zacznie się leczenie, tym lepiej dla zwierzęcia.
- Powiedz, jaki to lek. Weź opakowanie albo listek, żeby podać nazwę i ilość substancji w tabletce. Policz, ilu tabletek brakuje.
- Podaj masę i wiek psa. Szczenię i senior są bardziej narażone, a od wagi zależy, ile leku przypadło na kilogram.
- Nie podawaj niczego z ludzkiej apteczki na własną rękę, żeby psu pomóc.
Domowa apteczka w sezonie przeziębień
Jesienią paracetamol leży w wielu domach na wierzchu: na nocnej szafce, na stole obok herbaty, w torebce rzuconej na podłogę. Pies, zwłaszcza młody, potrafi z ciekawości przegryźć listek. U siebie trzymam leki w zamykanej szafce, a tabletki nigdy nie zostają na niskim stoliku. Domownikom mówię wprost: żadnych ludzkich leków dla psa bez rozmowy z weterynarzem.
